Leren om te verliezen

In dit artikel wil ik een belangrijk, zo niet het belangrijkste aspect van het traden bespreken: verliezen. Verliezen is een onontkoombaar feit wanneer je trade of belegt. Helaas is het ook een van de meest onbegrepen aspecten van het traden. Iedereen die trade doet het om te winnen, niet om te verliezen. Maar wat velen niet kunnen is om op een goede manier om te gaan met verliezen. Aangezien verliezen een vaststaand feit zijn bij traden kun je maar beter erop voorbereid zijn, dan bijvoorbeeld proberen om er tegen te vechten. Iedereen die trade, verliest, zelfs professionele beleggers, handelshuizen en uiteraard de particulier. Zelfs Warren Buffet verliest. De manier hoe mensen ermee omgaan, is echter zeer verschillend. Als je als trader verliest zijn er 3 reacties mogelijk: vechten, vluchten of niks doen. Dit zijn de 3 verdedigingsmechanismen die alle mensen gebruiken wanneer ze een obstakel tegenkomen. Aangezien verliezen ook een soort ‘obstakels’ zijn, krijg je dus hetzelfde gedrag te zien, wanneer traders verliezen tegenkomen. En tegenkomen zullen ze, want de trader die alleen maar winnende trades maakt bestaat niet!

Vechten

Stel, een trader maakt een trade. Die trade was een verlies. En daarna nog een verliezende trade. En nog een en nog een. Stel, dat de trader een verliezende reeks heeft. Wat te doen? Het verdedigingsmechanisme ‘vechten’ zal proberen terug te vechten, en dit betekent weer een nieuwe trade proberen. Of de stoploss aanpassen en dus een groter verlies riskeren. Of langer in de trade blijven zitten, hopend op meer winst uit 1 trade. Helaaas blijkt dit in de praktijk juist averechts te werken. Het verdedigingsmechanisme ‘vechten’ wordt opgeroepen door emoties en de trades die hier uit voortvloeien zijn niet gebaseerd op een vooraf uitgedacht plan, maar puur uit emoties en de wil om toch te winnen. In de praktijk mondt dit vaak juist uit in nog meer verliezen en zelfs in het ‘opblazen’ van het account.

Vluchten

Diezelfde trader die trade krijgt weer een verliezende reeks te verduren. Als het verdedigingsmechanisme vluchten optreedt, betekent dit dat de trader zo bang is geworden voor verliezen dat hij stopt met traden. Op zich is dit goed, maar de vluchtende trader zal proberen om nieuwe manieren te onderzoeken en zijn oude systeem verlaten, omdat hij geen vertrouwen meer heeft in zijn systeem. Dit staat ook wel bekend als een ‘system hopper’: iemand die steeds een ander trading systeem probeert, op zoek naar de Heilige Graal: een systeem dat wint zonder al te veel verliezen. Helaas zal dit in de praktijk ook niet goed gaan. Ieder systeem kent verliezende reeksen. De trader zal van systeem naar systeem blijven ‘hoppen’, maar geen enkel systeem zal de gewenste resultaten opleveren.

Niks doen

Als laatste het verdedigingsmechanisme niks doen. Dit klikt misschien raar, maar dit is het beste om te doen. Als een trader een verliezende reeks krijgt, is het het beste om ‘niks’ te doen. D.w.z. de trader moet gewoon doorgaan met zijn vooraf bedachte systeem, ook al is er een verliezende reeks. Er moet natuurlijk wel een maximum verlies per keer op zitten. Als dit bereikt wordt moet de trader stoppen en op een andere moment (minimaal de volgende dag) pas weer verder gaan met zijn systeem. Als je systeem goed in elkaar zit, dan zal deze vorm van reactie op verliezen verreweg het beste zijn. Helaas is dit in de praktijk erg moeilijk om te doen. Verliezen is emotioneel in ons geprogrammeerd als iets wat ongewenst is en ten alle tijde voorkomen of opgelost moet worden. Bij traden is verliezen juist een noodzakelijk kwaad dat altijd optreedt ongeacht hoe goed je syteem of de trader is. Daarom is een van de meest essentiele vaardigheden die een trader moet kunnen beheersen, het kunnen nemen van verliezen op een niet-emotionele manier, maar als een gegeven. Dit is in de praktijk moeilijk en vaak een van de oorzaken dat traders falen. Succesvolle traders kunnen dit wel en voelen geen negatieve emoties bij verliezende trades. Zij zien het als een natuurlijk onderdeel van het traden en laten zich hierdoor niet beinvloeden maar gaan gewoon door op zoek naar een goede setup voor de volgende trade.

Kortom, wil je succesvol traden, dan is een van de dingen die je moet leren dus het leren om te verliezen. Idealiter voel je niks bij een verlies of zelfs een verliezende reeks. Maar ook bij een winnende trade zul je niks moeten voelen. Waar je wel wat bij moet voelen is of je de regels van je systeem wel of niet goed hebt toegepast. De uitkomst van de trade is een gegeven en meer niet.

Trade veilig en tot de volgende keer.

Disclaimer: Dit artikel wordt uitsluitend ter informatie beschikbaar gesteld en vormt geen uitnodiging of aanbod tot het kopen of verkopen van effecten of andere financiële instrumenten. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Zomer 2018

Traditioneel is de zomer een rustige periode op de beurs. Hoe zit het met de zomer van 2018? Daarvoor moeten we even een kijkje nemen op de verschillende beurzen.

Aandelenmarkten

Allereerst de S&P 500 futures. Waar staan we nu? Op het moment van dit schrijven staat de S&P 500 op 2710 en is de afgelopen 3 weken alleen maar lager afgesloten na de subtop op 2800. Deze subtop van 2800 is begin maart ook al aangetikt en toen dook de S&P naar 2600/2550 wat weer een steunniveau is waar de S&P sinds februari al 3 keer een steun heeft gevonden. Het all-time record is bereikt in januari en dat was rond de 2880. Sinds februari vertoeft de S&P zich feitelijk binnen een bandbreedte van 2550-2800 en het lijkt erop dat het voor de rest van het jaar zo zal blijven. De economie gaat goed wereldwijd, alhoewel Trump hier en daar wat zorgen baart m.b.t. isolationistische handelsverdragen. De eerstkomende periode is de zomer en de kans is groot dat het de komende weken richting de 2600 gaat en daar weer een steun zal vinden.

Valutamarkten

De Euro lijkt 3 maanden geleden een belangrijke top te hebben bereikt, die 1 lijn vomt in een meerjarige neergaande beweging. Gezien het beleid van Trump lijkt het erop dat de komende maanden de Euro zich verder zal voortbewegen in neergaande richting.

Grondstoffenmarkten

Op de grondstoffenmarkten valt vooral de neergang van Platina mij op. Dit edelmetaal is mede vanwege de opkomst van de elektrische auto-industrie al een paar jaar minder waard dan goud, terwijl dit traditioneel altijd het tegenovergestelde was. Momenteel nadert dit edelmetaal een zeer belangrijk steunpunt van de afgelopen 14 jaar, namelijk 800. Een kritiek punt dus, en het zal interessant worden wat de prijs van de platina future de komende tijd gaat doen.

Obligatiemarkten

Tenslotte de obligatiemarkten. De Amerikaanse obligatie futures bevinden zich al lange tijd in een neergaande beweging wat natuurlijk logisch is, gezien het afbouwen van alle economisch stimulerende maatregelen en de renteverhogingen die erop volgden. Vooral de korte termijn obligaties lijken erg hard naar beneden te gaan. Vooralsnog is de outlook hier nog steeds omlaag. De Duitse 10-jaars staatobligatie future bevindt zich de afgelopen 2,5 jaar in een heel langzaam omlaag bewegende trend maar is de afgelopen 2 maanden omhooggeklommen na een 3 jaars dieptepunt van 157 geraakt te hebben. Momenteel zit hij op 162,50 en lijkt nog ruimte te hebben voor 164 alvorens de trend van de afgelopen 2,5 jaar te vervolgen.

Trading

Hoe zit het met trading kansen? In rustige markten zul je anders moeten traden, genoegen moeten nemen met kleinere bewegingen en een verlaagde liquiditeit. Als je jezelf goed aanpast aan de omstandigheden zul je betere resultaten behalen. De lange termijn trend is in rustige tijden meer van belang, en het is handig om daarvan tijdens het traden bewust rekening mee te houden.

Trade veilig en tot de volgende keer.

Disclaimer: Dit artikel wordt uitsluitend ter informatie beschikbaar gesteld en vormt geen uitnodiging of aanbod tot het kopen of verkopen van effecten of andere financiële instrumenten. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Voorbij de Bitcoin hype

Heeft u gehandeld in Bitcoin? Als u dat gedaan heeft, hoop ik dat u vooral short was en niet long. Sinds 10 december 2017 kunnen Bitcoins ook als futures verhandeld worden op de CME en sindsdien is de Bitcoin zowat de helft in waarde gedaald. De top was op 17 december 2017 en Bitcoin haalde toen bijna de 20.000 dollar, maar staat momenteel rond de 11.000 dollar (zie grafiek).

Hier had u natuurlijk op kunnen inspelen met de bitcoin futures op de CME, alhoewel futures geen producten zijn voor beginnende beleggers en de margins op de Bitcoin futures ook niet mis zijn. Om in 1 Bitcoin futures contract te handelen moet u momenteel omgerekend minimaal zo’n 19.000 Euro in uw beleggingsrekening hebben staan, maar de opbrengsten/verliezen zijn dan ook flink: een prijsbeweging van 5 dollar staat gelijk aan 25 dollar. Dus was u short gegaan rond de top, laten we zeggen rond de 18.000 dollar en was u rustig blijven zitten tot laten we zeggen 12.000 dollar, dan was uw winst dus ( 6.000 / 5 ) x 25 = 30.000 dollar. Overigens had u dan meerdere uitstapmomenten gehad, maar de eerste was al op 22 december. Dat zou dan een trade geweest zijn van tussen de 3 of 6 dagen, afhankelijk van wanneer u short was gegaan. Het tweede moment kwam 2 dagen later, het derde op 30 december, waarna de Bitcoin weer een stuk omhoog schoot, maar sinds 16 januari vertoeft de Bitcoin eigenlijk steevast onder de 12.000 dollar. En zeg nou zelf, het was wel vrij duidelijk dat de Bitcoin niet door kon blijven stijgen, dus heeft u deze trade kunnen uitvoeren, al dan niet met futures, dan feliciteer ik u.

Wat staat de toekomst van de Bitcoin verder te verwachten? Voorspellingen zijn altijd lastig, maar als je het aan mij vraagt, zullen we de Bitcoin de komende maanden alleen maar verder zien dalen. Mede door winstnemingen en opkomst van vele andere cryptocurrencies zoals Ethereum.

Dat was het weer voor deze keer. Trade veilig en tot de volgende keer.

Disclaimer: Dit artikel wordt uitsluitend ter informatie beschikbaar gesteld en vormt geen uitnodiging of aanbod tot het kopen of verkopen van effecten of andere financiële instrumenten. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Hoe hoog kunnen we gaan?

Dat is een vraag die menigeen zich al enige tijd stelt, maar vooralsnog is er geen eind in zicht. In fig.1 zien we dat de S&P 500 zich in de vakantie (augustus) zijdelings bewoog, maar vanaf september een opgaande trend laat zien. Hierbij kunnen we in het Marktprofiel wel een paar observaties maken. Begin september schoot de S&P omhoog naar het niveau van 2500 waar hij zich 3 weken lang ophield, wat duidelijk te zien is aan het grijze gebied in de 3 profielen van september. In oktober gebeurde hetzelfde: een spurt in de eerste week naar het 2550 niveau, waar het de tweede week van oktober vertoefde, alleen zag het profiel van deze tweede week er anders uit dan de tweede week in september. Het profiel zag er ‘normaler’ uit.

 Fig.1 S&P 500 wekelijks Marktprofiel

Als we de eerste en de tweede week samenvoegen uit beide maanden wordt het plaatje duidelijker. In fig.2 is dit gedaan en is te zien dat in september je te maken hebt met een grijs gebied met in feite 2 extremen of ook wel pieken. In de derde week van van september zie je dan dat de prijs het ‘gat’ tussen deze twee pieken als het ware opvult. In oktober hadden we te maken met 1 piek, dus een veel normalere verdeling van de prijs. In de derde week van oktober zie je dat de prijs zich overwegend boven dit gebied bevindt.

Fig.2

Ook de DAX is aan een enorme opmars bezig en is de 13000 grens inmiddels gepasseerd (zie fig.3). Het prijsverloop was min of meer gelijk aan de S&P 500 en is sinds augustus een ongelooflijke 1000 punten in waarde gestegen.
Als je de grafieken goed bekijkt zie je dat de vormen varieren van korte brede profielen aan de ene kant en lange smalle profielen aan het andere uiterste. Als je te maken hebt met lange smalle profielen, dan spreken we van een trend profiel. De prijs is dan in een trend en de kans dat deze trend zich voortzet in dat profiel is vrij groot. Kijken we naar fig. 3 dan zien we dat de eerste en de derde week van september de DAX in een trendweek zat en ook de derde en vierde week van oktober zijn een trendweek. De overige profielen waren veel korter en dus breder, en bewoog de prijs zich dan ook veel dichter bij elkaar.
Met Marktprofiel kun je de markten op een statistische manier analyseren, iets wat met andere methodes niet mogelijk is. Het is zowel geschikt voor korte termijn traden als langere termijn beleggen.

Fig.3

 

Marktanalyse met Marktprofiel

Marktprofiel is een unieke manier om de financiele markten te analyseren die het mogelijk maakt om patronen te zien die niet met andere methodes mogelijk zijn. Het is gebaseerd op een statistische benadering om prijsgegevens te analyseren. De basis van Marktprofiel is de normaalverdeling (fig.1) , die iedereen wel kent van zijn wiskundelessen.

fig.1

Even een opfrisser: de normaalverdeling is een symmetrische kansverdeling met in het midden de modus µ (de waarde die het vaakst voorkomt) en een aantal standaarddeviaties σ, die de spreiding van de waardes binnen de verdeling aangeven. In het diagram zie je een normaalverdeling met 3 standaardafwijkingen aan beide zijden van de modus. 68,2% van de waardes (34,1+34,1) ligt binnen -1σ en 1σ, 95,4% binnen -2σ en 2σ, 99,6% binnen -3σ en 3σ.

Als je deze verdeling 90 graden draait (fig.2), kun je het toepassen op prijsgrafieken. Op deze manier krijg je een statistisch beeld van de prijsverdeling i.p.v. het prijsverloop.

fig.2

Zo kun je zien of een markt van kopers en verkopers in balans is of niet. Markten zijn òf in balans òf zijn op weg naar balans. Vaak zijn marktprofielen niet altijd mooi normaal verdeeld maar scheef verdeeld.

 

fig.3

De Marktprofiel grafiek

De kaarsgrafiek in fig.3 kan geconverteerd worden in een Marktprofiel grafiek op de volgende manier:

  1. Gebruik een letter voor elke prijs binnen 1 periode. A voor de eerste periode, B voor de tweede periode, enz. Marktprofiel gebruikt standaard een periode van 30 min.

 

C 131.00
C 130.50
B C D E I 130.00
A B C D E H I J 129.50
A B D E F G H I J K 129.00
A B E F G H I J K 128.50
A G H I J 128.00
H 127.50

 

  1. Schuif daarna alle letters naar de meest linkse kolom die beschikbaar is. Stel dat de kaarsgrafiek een 30 minuut periode heeft. Dan krijg je een marktprofiel die er als volgt uiziet:
C 131.00
C 130.50
B C D E I 130.00
A B C D E H I J 129.50
A B D E F G H I J K 129.00
A B E F G H I J K 128.50
A G H I J 128.00
H 127.50

 

Elke letter vertegenwoordigt een prijs die verhandeld werd gedurende een bepaalde tijd. De grondgedachte van marktprofiel is dat het doel van de markt is om handel te faciliteren. Als prijzen stijgen, komt dit door aggressieve kopers, niet door méér kopers. Prijzen stijgen net zo lang tot er geen aggressieve kopers meer zijn. In het voorbeeld is dit bij de letter C ter hoogte van 131.00. Omgekeerd is dit het geval bij verkopers bij de letter H ter hoogte van 127.50. Zoals je in de grafiek kunt zien is er maar 1 letter bij deze prijzen, terwijl er bij de andere prijzen meer letters zijn. Deze enkele letters geven in 1 oogopslag weer dat deze prijzen extreem  waren en dat de markt uiteindelijk weer in balans moet komen, in dit voorbeeld ter hoogte van 129.

In fig.4 is een voorbeeld van een Marktprofiel van de DAX index van 08:00-14:30 op 14-9-2017. De A en B periodes vormen samen de beginbalans (de lichtblauwe lijn) en dit vormt een belangrijk referentiepunt gedurende de dag. Het grijze gebied vormt het waardegebied waar de prijs zich 68% van de tijd bevond (het gebied tussen -1 en 1 standaarddeviatie). Het groene gebied is waar de prijs zich 32% van de tijd bevond. De oranje A bovenaan is de openingsprijs, het rode driehoekje is de laatst bekende prijs en de roze letters vormen de prijs waar de tijd het meest was doorgebracht en dit heet het punt van controle, oftewel de modus.

fig.4 fig.5

Zoals je ziet was dit een vrij normaal verdeeld Marktprofiel uit de praktijk. Maar dit is niet altijd het geval. In fig.5 zie je een Marktprofiel waar het grootste deel van de tijd bovenin was doorgebracht. Veder zie je hier nog een enkele roze D. Dit is het middelpunt van de verdeling, oftewel de mediaan. In fig. 4 viel deze samen met het punt van controle.

Gelukkig zijn er niet oneindig veel soorten Marktprofielen. De Marktprofielen kunnen ingedeeld worden in een zestal hoofdtypen. Fig.4 was een voorbeeld van het type Normale Variatie Dag en fig.5 was een voorbeeld van het type Dubbele Distributie Trend Dag. De andere types zijn de Normale Dag, de Trend Dag, de Neutrale Dag en de Non-Trend Dag.

Marktprofielen hoeven niet persé opgesteld te worden voor 1 dag, maar kunnen ook voor 1 week, 1 maand of nog langer gemaakt worden, indien gewenst. Daarom is Marktprofiel zowel bruikbaar voor korte termijn en lange termijn analyse.

 

Top